Print deze pagina

De Noordzee

Onder het wateroppervlak van de Noordzee gaat een rijke onderwaternatuur schuil. Helaas is dat bij weinig mensen bekend omdat vlak voor de tweede wereldoorlog, opvallende soorten als dolfijnen, walvissen en haaien, sterk in aantal achteruit zijn gegaan. Gelukkig is er de laatste jaren sprake van een licht herstel van de Noordzeenatuur.

Op het vaste land zijn er honderden natuurreservaten maar op de Noordzee ontbreken ze nog. Rond 2010 worden erin het kader van Natura 2000 vijf zogenaamde zeereservaten ingesteld. Het gaat om de Klaverbank, de Centrale Oestergronden, het Friese Front, de Doggersbank en de Kustzone. Naar het instellen van nog vijf zeereservaten; de Gasfonteinen, de Borkumse stenen, de Bruine Bank en de Zeeuwse banken, wordt nog nader onderzoek gedaan. De status van de zeereservaten is overigens nog onzeker; natuurbeschemers en wetenschappers willen bijvoorbeeld dat er beslist niet meer gevist mag worden terwijl de vissers daar niets van willen weten.

Noordzee Natura 2000

 

Spectaculaire dieren in de Noordzee

Bruinvis

Met de kleinste walvis van de Noordzee, de bruinvis, gaat het de laatste jaren weer iets beter.

Witsnuitdolfijn

Bekijk het filmpje hiernaast; een zeilboot op de Noordzee krijgt een escorte van een groepje witsnuitdolfijnen. De witsnuitdolfijn is de meest algemene dolfijnensoort van de Noordzee. In het Nederlandse deel van de Noordzee is het zelfs de meest waargenomen walvisachtige na de bruinvis. In tegenstelling tot de bruinvis wordt de witsnuitdolfijn maar zelden vanaf de kust gezien.

Tuimelaar

Ook de bekendste dolfijnsoort, de tuimelaar ('Flipper'), wordt weer vaker gezien. In de jaren dertig van de vorige eeuw zwom in het Marsdiep bij Den Helder dagelijks nog een groep van twintig tot dertig tuimelaars. De groep verdween na het afsluiten van de Zuiderzee in 1932. In 2004 werden twee groepen tuimelaars gezien voor de kust van Noord-Holland; één van die groepen bestond uit meer dan honderd dieren. Na 2004 zijn er zo nu en dan tuimelaars gezien in de Oosterschelde.

Dwergvinvis

Bekijk het filmpje hiernaast van zeilers op de Noordzee die een ontmoeting hebben met dwergvinvis op de Noordzee (tip: geluid iets harder zetten!). De opvarenden van de zeilboot gaan hoorbaar uit hun dak wanneer de walvis uit het water springt.

Bultrug

Hiernaast een fragment van het RTV Hoord-Holland journaal (13 mei 2007) over de bultrug die in mei 2007 voor de kust van Den Helder zwom. De bultrug (Engels: 'humpback whale') laat zich sinds 2003  vaker zien in de Nederlandse wateren. Bekijk ook de spectaculaire foto's van de bultrug die in mei in het Marsdiep bij Den Helder zwom. Dit exemplaar is in september bij Ierland gesignaleerd en op 15 november 2007 dook de kerngezonde walvis weer op voor de kust van IJmuiden. Ook in januari 2009 is er weer een bultrug gezien, ditmaal bij Texel (film).

Noordkaper

De noordkaper is een walvissoort die tot in de middeleeuwen voorkwam in de Golf van Biskaje, Het Kanaal en de Noordzee maar is daar nu geheel verdwenen. Intensieve jacht deed deze walvis de das om. De soort is nu sterk bedreigd; er zijn ongeveer nog maar 300 tot 500 exemplaren wereldwijd.

Vleet

De vleet is de grootste rog van de Noordzee die wel 3 meter lang kan worden. De vleet is zeldzaam geworden, mede als gevolg van de schadelijke boomkorvisserij; netten met zware kettingen worden hierbij over de zeebodem gesleept.

Reuzenhaai

Hiernaast een filmpje van IMARES-Wageningen. Tijdens het inspecteren van een pijpleiding op de Noordzeebodem (december 2006) zwemt een reuzenhaai voorbij. Ter geruststelling; deze gigant eet alleen plankton.

Neushaai

De neushaai of haringhaai (Lamna nasus) is verwant aan de beruchte witte haai en duikt af en toe op in de Noordzee. De neushaai is door overbevissing een kwetsbare soort geworden en staat op de Rode Lijst van de IUCN (World Conservation Union). Hiernaast twee filmpjes van een neushaai (Engels: 'porbeagle') die gezien werd in het Engelse deel van de Noordzee.

Noordkromp

Er is in 2007 bij IJsland een noordkromp opgevist die maar liefst 405 tot 410 jaar oud was. De noordkromp is daarmee het oudste levende dier dat ooit op de planeet Aarde is gevonden! Helaas bereiken deze grote schelpdieren (diameter: tot 12 centimeter) tegenwoordig zelden meer deze leeftijd als gevolg van de schadelijke boomkorvisserij.

Dodemansduim

De dodemansduim is een inheemse koraalsoort. Het is een zacht koraal en groeit op een harde ondergrond. Dodemansduim komt in de Oosterschelde vrij algemeen voor, maar is in andere Nederlandse kustwateren zeldzaam. In de Noordzee komt deze koraalsoort slechts plaatselijk voor.

Overbevissing?

Help de bewoners van de Noordzee; koop in de winkel alleen duurzaam gevangen vis met het MSC logo (o.a. van het Wereld Natuurfonds). De vissticks van Iglo zijn bijvoorbeeld OK.

Meer weten over de Noordzee?

Meer weten over de wilde natuur van de Noordzee? Kijk dan op de website 'de Vleet', de digitale encyclopedie over de wadden, de kust en de Noordzee. Als je meer filmpjes wilt zien van dolfijnen en walvissen op de Noordzee; hou dan de meldingen op de site van Stichting De Noordzee in de gaten.